Circulariteit, doorlooptijd, losmaakbaarheid, kosten en de beschikbaarheid van vakmensen. Allemaal factoren die meewegen bij de keuze voor nieuwe, duurzame materialen bij de vervanging van badkamers, keukens en toiletten (BKT). Zelden geeft één aspect de doorslag. Samen met woningcorporaties brengen we daarom steeds alle opties in kaart. Ook onderzoeken we wat werkt in de praktijk en wat dat vraagt van samenwerkende partijen. Corporatie Area gaat samen met ons die zoektocht aan.
Die zoektocht past goed bij de koers die Area de afgelopen jaren vaart. “Duurzaamheid staat als thema steeds meer centraal binnen onze organisatie. Zowel in ons beleid als in het dagelijks handelen van onze mensen”, zegt Dirk van den Tillaar, adviseur duurzaamheid bij Area. “Niet voor niets hebben we bijvoorbeeld een interne subsidiepot, waarmee we de meerkosten van duurzame materialen financieren.” Met het oog op de internationale klimaatdoelen stuurt Area onder meer op het verlagen van de CO2-uitstoot. “Als je daarbij specifiek naar BKT-vervanging kijkt, zit de grootste impact in het tegelwerk en sanitair. Voor ons een duidelijke aanleiding om voor die onderdelen de duurzamere opties te verkennen.”
Met die ambitie als vertrekpunt toetste Area verschillende duurzame oplossingen. “Daarbij vinden we het belangrijk dat materialen losmaakbaar zijn en lang meegaan”, zegt Leendert Reinders, samenwerkingsregisseur bij Area. “Daarom testen we materialen eerst uitvoerig. Zo realiseerden we badkamers met de kant-en-klare wandpanelen van Fibo bewust op ons eigen kantoor. Daarmee konden we de verwerking van dit materiaal stapsgewijs doorlopen.”
Uiteindelijk kwam Area uit bij Keratop-panelen: circulaire panelen met een keramische toplaag. “Die geven een nette uitstraling en vragen weinig onderhoud”, zegt Dirk. “We passen ze nu toe bij de vervanging van badkamers waar we asbest aantreffen. Daarvoor richtten we een aparte werkstroom in, met eigen bouwteams. Zo borgen we een eenduidige uitvoering én integreren we de panelen gecontroleerd in onze werkwijze. Onze ervaringen zijn positief. Daarom verwachten we ze op termijn bij alle BKT-vervangingen in te zetten.”
Als het gaat om de toepassing van duurzame materialen, hebben corporaties vaak nog een traditionele benadering, merkt Pieter Driessen, operationeel manager bij Hendriks. “De wil om te veranderen is er wel, maar in de praktijk weegt zekerheid vaak zwaarder. Daardoor krijgen nieuwe oplossingen niet altijd de kans om zich te bewijzen.” Leendert herkent dat. “Door ermee te leren werken, groeit het vertrouwen vanzelf. En ook dan lukt het niet altijd direct. Zo zoeken we nu naar een alternatief voor de vloer. We experimenteerden al met verschillende opties, maar met de resultaten zijn we nog niet tevreden. Voor nu werken we met een gietvloer als tussenoplossing. Onze volgende stap is verkennen van het gebruik van Keratop-vloerpanelen. Die passen we dan eerst toe in algemene ruimtes, zodat we het proces goed kunnen volgen en er later makkelijk bij kunnen, zonder bewoners te belasten.”
Belangrijker dan de materiaalkeuze is volgens Pieter dus vooral de houding erachter: durven starten, leren in de praktijk en onderweg bijsturen. “Juist die drive maakt het verschil. Area toont lef, en daarmee kom je verder.” Volgens Leendert past die houding helemaal bij het DNA van de corporatie: “We durven keuzes te maken en ons daaraan te committeren. Dat lijkt soms risicovol, maar met draagvlak en duidelijke kaders kunnen we onderweg bijsturen.”
Minstens zo’n belangrijk onderdeel van het Area-DNA is de duurzame mindset. “Die willen we ook graag doorvertalen naar de keten”, zegt Dirk. “Daarom sturen we bewust op het verduurzamen van onze materiaalstromen. Enerzijds om onze CO2-uitstoot te verlagen, anderzijds om het duurzame gedachtegoed samen met onze partners te verankeren. Door bij de basis te beginnen, willen we ketenpartners stimuleren om zelf ook stappen te zetten.”
Die focus op duurzaamheid maakt ook dat Area verder kijkt dan enkel de toepassing van nieuwe materialen. “Een mooie stap die we hebben gezet, is het gebruik van tweedehands sanitair”, zegt Dirk. “Een paar jaar geleden gingen we intern het gesprek aan of bij renovatie het sanitair altijd nieuw moet zijn. Uit ervaring weten we dat bestaand sanitair regelmatig nog in goede staat is. Daarom kiezen we steeds vaker voor tweedehands sanitair.” Area koopt dit in via een groothandel én levert daar ook weer sanitair aan dat vrijkomt bij renovaties. “Mooi om te zien dat Area ook op dit soort onderdelen kansen pakt”, vult Pieter aan.
De materiaalkeuze is één kant van het verhaal. “Minstens zo belangrijk is hoe je die keuze in processen organiseert én hoe je daarover communiceert richting huurders”, zegt Leendert. “Voor bewoners is het even wennen als we een ander materiaal toepassen dan gebruikelijk. Daarom leggen we helder uit waarom we hiervoor kiezen en wat ze kunnen verwachten.”
Voor Area stopt de zoektocht overigens niet bij Keratop-panelen en tweedehands sanitair. “In samenwerking met aannemers kijken we steeds welke materialen aansluiten bij onze ambities”, zegt Dirk. “Zien we kansen, dan bespreken we open met elkaar wat de mogelijkheden zijn. En het mooie is: een idee kan van iedereen uit de keten komen, van collega’s op kantoor tot de vakmensen. Dat levert ons vaak juist nieuwe inzichten op.”
Wil je ook sparren over oplossingen in BKT-vervangingen?